Begrijpelijke vacatureteksten trekken meer en diversere sollicitanten

Bewijst Webmonitoring

Veel organisaties zoeken naarstig naar personeel. Toch schrikken veel vacatureteksten juist mensen af: door lange lappen tekst, vakjargon of woorden waarin niet iedereen zich herkent. In dit artikel lees je wat onderzoek zegt over begrijpelijke vacatureteksten, en wat ze jullie organisatie opleveren.

In het kort

• Kortere, heldere vacatures krijgen meer sollicitaties. Uit een analyse van 4,5 miljoen vacatures op LinkedIn bleek dat vacatures van maximaal 300 woorden vaker leidden tot een sollicitatie.
• Woordkeuze bepaalt wie zich aangesproken voelt. Vrouwen vonden vacatures met overwegend "mannelijke" woorden minder aantrekkelijk, omdat ze minder het gevoel hadden erbij te horen.
• Een eenvoudige sollicitatieprocedure levert meer kandidaten op. Door het solliciteren in vijf minuten mogelijk te maken, steeg het aandeel bezoekers dat solliciteerde met tot wel 365%.

Het moment waarop de kandidaat afhaakt

Stel je voor: Fatou werkt als helpende in de thuiszorg en wil zich verder ontwikkelen. Ze vindt een vacature voor verzorgende bij een ziekenhuis. De tekst begint met twee alinea's over de visie van de organisatie, gevolgd door een lijst met "competenties" als "proactief", "resultaatgericht" en "affiniteit met multidisciplinaire samenwerking". Fatou spreekt goed Nederlands, maar het is haar tweede taal. Ze twijfelt of ze wel geschikt is en klikt de vacature weg.

Bij Tolkie noemen we dit het Huh?-moment: het moment waarop iemand afhaakt omdat de tekst niet duidelijk is. Bij een vacature betekent dat moment een sollicitant minder, terwijl die kandidaat misschien precies was wie jullie zochten.

Wat onderzoek laat zien

Wat vacatureteksten aantrekkelijk maakt, is uitgebreid onderzocht, zowel door wetenschappers als door wervingsplatforms. Vier inzichten zijn belangrijk.

1. De arbeidsmarkt is krap

Aan het einde van het tweede kwartaal van 2026 stonden er in Nederland 375.000 vacatures open. Op elke 100 werklozen waren er 95 vacatures (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2026). Organisaties kunnen het zich dus niet permitteren dat geschikte kandidaten afhaken op de tekst van een vacature.

Tegelijk heeft een grote groep mensen moeite met lezen. In Nederland hebben ongeveer 2,2 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar lage taal- en/of rekenvaardigheden, en het grootste deel van hen werkt (Buisman et al., 2024). Ook zij zijn kandidaten.

2. Kortere, heldere vacatures krijgen meer sollicitaties

LinkedIn analyseerde 4,5 miljoen vacatures op zijn platform. Vacatures van 1 tot 300 woorden kregen duidelijk vaker een sollicitatie per keer dat ze werden bekeken dan gemiddeld. Meer dan de helft van de keren dat een vacature op LinkedIn wordt bekeken, gebeurt dat op een mobiel apparaat. Daar werken korte teksten beter (LinkedIn Talent Solutions, 2018).

3. Woordkeuze bepaalt wie zich aangesproken voelt

Onderzoekers van de University of Waterloo en Duke University bekeken duizenden vacatureteksten. Vacatures in beroepen waar vooral mannen werken, bleken vaker woorden te bevatten als "leider", "competitief" en "dominant". In experimenten vonden vrouwen vacatures met zulke woorden minder aantrekkelijk. Dat kwam niet doordat ze zich minder geschikt voelden, maar doordat ze minder het gevoel hadden dat ze erbij zouden horen (Gaucher et al., 2011).

Woorden in een vacature vertellen dus niet alleen wat de baan inhoudt. Ze vertellen ook wie er welkom is.

4. Een eenvoudige procedure levert meer kandidaten op

Ook na de vacaturetekst kunnen kandidaten afhaken. Wervingsplatform Appcast volgde 500.000 werkzoekenden die een online sollicitatie begonnen. Organisaties die het solliciteren in vijf minuten of minder mogelijk maakten, zagen het aandeel bezoekers dat solliciteerde met tot 365% stijgen. Formulieren met 50 of meer vragen werden bijna half zo vaak afgemaakt als formulieren met 25 vragen of minder (SHRM, z.d.).

Wat het oplevert

Begrijpelijke vacatureteksten en een eenvoudige procedure leveren direct resultaat op:

• Meer sollicitaties, omdat meer mensen de vacature lezen, begrijpen en zich aangesproken voelen.
• Een diverser kandidatenveld, omdat ook vrouwen, mensen met Nederlands als tweede taal en mensen die moeite hebben met lezen zich welkom voelen.
• Betere kandidaten, omdat mensen beter kunnen inschatten of de baan bij hen past.
• Lagere wervingskosten, omdat meer bezoekers van jullie vacaturepagina solliciteren.
• Een sterker werkgeversmerk, omdat de vacature laat zien dat jullie organisatie helder en toegankelijk is.

Wat dit betekent voor jullie organisatie

Zo maak je vacatureteksten begrijpelijker en aantrekkelijker:

1. Begin met wat de kandidaat gaat doen. Zet het werk zelf bovenaan, niet de visie van de organisatie.
2. Houd het kort. Probeer onder de 300 woorden te blijven, met duidelijke kopjes en korte zinnen.
3. Vervang vakjargon en vage competenties. Schrijf "je werkt samen met artsen en verpleegkundigen" in plaats van "affiniteit met multidisciplinaire samenwerking".
4. Let op woorden die mensen uitsluiten. Kies woorden waarin zowel mannen als vrouwen zich herkennen.
5. Maak solliciteren makkelijk. Beperk het aantal vragen en zorg dat solliciteren op een telefoon in een paar minuten kan.

Hoe Tolkie hierbij helpt

Tolkie Webmonitoring meet de teksten op jullie werkenbij-website op leesbaarheid en taalniveau, met Lint van de Universiteit Utrecht (Pander Maat et al., 2023). Zo zien jullie welke vacatureteksten te moeilijk zijn en kunnen jullie gericht verbeteren.

De Tolkie Leeshulp helpt kandidaten op de werkenbij-website. Ze kunnen een vacature laten voorlezen, vertalen naar hun eigen taal, moeilijke woorden laten uitleggen en een eenvoudige uitleg van de tekst krijgen. Zo kunnen ook mensen met Nederlands als tweede taal of met leesproblemen goed inschatten of een baan bij hen past.

Tolkie Spraak laat kandidaten met spraak door de website navigeren en formulieren invullen, ook in hun eigen taal. Zo is typen geen drempel meer om te solliciteren.

Tolkie Gebruikersonderzoek laat jullie vacatureteksten testen door mensen uit jullie doelgroep, zodat jullie weten of de tekst aanspreekt en begrepen wordt.

Samen helpen ze om het Huh?-moment te voorkomen op het moment dat jullie het je het minst kunnen permitteren: wanneer een goede kandidaat bijna had gesolliciteerd.

Bronnen

Buisman, M., Bollen, I., Jacobs, B., Huijts, T., Cornelisse, R., Van Guilik, N., Elshof, D., & Van Griensven, L. (2024). PIAAC 2023: Kernvaardigheden van volwassenen. Resultaten van de Nederlandse survey 2023 (Rapport 1143). Kohnstamm Instituut. https://piaaconderzoek.nl/wp-content/uploads/2024/12/PIAAC-Rapport-online-2024.pdf (opent extern)

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2026). Werkloosheid gedaald in tweede kwartaal 2026. https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/31/werkloosheid-gedaald-in-tweede-kwartaal-2026 (opent extern)

Gaucher, D., Friesen, J., & Kay, A. C. (2011). Evidence that gendered wording in job advertisements exists and sustains gender inequality. Journal of Personality and Social Psychology, 101(1), 109–128. https://doi.org/10.1037/a0022530 (opent extern)

LinkedIn Talent Solutions. (2018). [Analyse van 4,5 miljoen vacatures op LinkedIn] [Blog]. https://business.linkedin.com/talent-solutions/blog/job-descriptions/2018/new-job-post-stats (opent extern)

Pander Maat, H., Kleijn, S., & Frissen, S. (2023). LiNT: een leesbaarheidsformule en een leesbaarheidsinstrument. Tijdschrift voor Taalbeheersing, 45(1). https://doi.org/10.5117/TVT2023.3.002.MAAT (opent extern)

SHRM. (z.d.). Study: Most job seekers abandon online job applications. Geraadpleegd op 9 oktober 2026, van https://shrm.org/topics-tools/news/technology/study-job-seekers-abandon-online-job-applications (opent extern)

Laurens van den Berg schreef dit artikel.