Worden financiële vaardigheden belangrijker dan taalvaardigheden?

Er wordt regelmatig geschreven dat jongeren steeds minder goed lezen en schrijven. De leesvaardigheid staat onder druk en de zorgen over de zogenoemde leescrisis nemen toe. Tegelijkertijd is er ook een ander verhaal over jongeren te vertellen. Nederlandse vijftienjarigen behoren namelijk internationaal één van de best presterende landen als het gaat om financiële geletterdheid. Ze weten dus veel over geld en financiële zaken. En dat verschil is interessant. Want misschien zegt het niet alleen iets over jongeren, maar ook over de maatschappij waarin ze opgroeien. Wij vragen ons af: Worden andere vaardigheden misschien belangrijker dan taalvaardigheden?

Jong leren omgaan met geld

Jongeren krijgen tegenwoordig al vroeg met geld te maken. Ze betalen met hun telefoon, gebruiken bankapps, sturen Tikkies, kopen online en komen via sociale media in aanraking met crypto en andere financiële onderwerpen. Veel zaken, zoals abonnementen, een studiefinanciering of verzekering, regelen jongeren zelf. En dat vraagt om andere vaardigheden dan alleen kunnen lezen en schrijven. Je moet weten hoe een app werkt, informatie kunnen vinden, keuzes kunnen maken en begrijpen wat bepaalde financiële termen betekenen. Econoom Dirk Bezemer beschrijft het in De Groene Amsterdammer als een interessante paradox: financiële geletterdheid krijgt steeds meer aandacht, terwijl de leesvaardigheid juist onder druk staat. Is dat misschien een logisch gevolg van de veranderende maatschappij?

Technologie helpt met taal

Een moeilijke tekst kunnen we tegenwoordig eenvoudig laten samenvatten of herschrijven. Met een AI of de Tolkie Leeshulp kan een lezer ingewikkelde teksten met een klik op de knop begrijpelijker maken. En als we een woord of begrip niet kennen, kunnen we binnen een paar seconden uitleg vragen. Misschien is het daarom wel logisch dat onze manier van lezen en schrijven verandert. We hoeven niet meer alles zelf te kunnen doorgronden als technologie ons daarbij kan helpen. Maar daarmee verdwijnt de behoefte aan taalvaardigheid natuurlijk niet automatisch. Want begrijpen is meer dan de informatie kunnen lezen.

Begrijpen wat je leest

Financiële kennis is bijvoorbeeld waardevol, maar uit de discussie over financiële geletterdheid blijkt ook dat financiële kennis niet automatisch voorkomt dat jongeren in financiële problemen komen. Weten hoe een bankapp werkt, betekent nog niet dat je altijd begrijpt welke financiële keuzes je maakt. En daar komt taal weer om de hoek kijken. Je kunt weten waar je in je bankapp moet klikken, maar begrijp je ook wat je precies afsluit? Je kunt een contract laten samenvatten door AI, maar kun je beoordelen of de belangrijkste informatie in die samenvatting staat? En je kunt een ingewikkelde tekst laten vereenvoudigen, maar kun je vervolgens kritisch beoordelen wat er eigenlijk wordt gezegd? Daarvoor heb je meer nodig dan technische vaardigheden. Je moet informatie kunnen begrijpen, verbanden kunnen leggen en kunnen beoordelen wat iets voor jou betekent.

Welke vaardigheden zijn belangrijker?

Misschien moeten we daarom niet concluderen dat taalvaardigheden minder belangrijk worden. Misschien veranderen vooral de vaardigheden die we nodig hebben om met informatie om te gaan. Financiële kennis en digitale vaardigheden worden steeds belangrijker. Maar taalvaardigheid blijft nodig om die kennis goed te kunnen gebruiken. Want als je complexe informatie niet zelfstandig kunt begrijpen, wordt het ook moeilijker om kritisch te beoordelen of een keuze verstandig is. De vraag is volgens ons eerdere: welke combinatie van vaardigheden hebben we nodig om zelfstandig en kritisch mee te kunnen doen in een steeds complexere samenleving?

En ja, misschien verandert onze manier van lezen inderdaad. Maar juist in een wereld waarin we steeds meer informatie krijgen en steeds meer technologie gebruiken, blijft één ding belangrijk: begrijpen wat je voor je hebt. Voor organisaties betekent dit dat begrijpelijke communicatie alleen maar belangrijker wordt. Want niet iedereen begrijpt automatisch elke tekst. Je kunt dit eenvoudig oplossen met bijvoorbeeld de Tolkie Leeshulp. De Tolkie Leeshulp helpt bezoekers die moeite hebben met lezen, taal of digitale informatie. Op je website, in een portaal, bij een pdf of op een andere digitale plek.

Ben je benieuwd hoe dat in de praktijk werkt? Neem dan eens contact met ons op of plan een gratis demo in!