Kom je slimmer over als je moeilijk schrijft? Onderzoek laat iets opvallends zien
Er bestaat een veelvoorkomende aanname: hoe moeilijker je schrijft, hoe intelligenter je overkomt. Mensen geloven onbewust dat lange zinnen, ingewikkelde woorden en vakjargon laten zien dat je veel kennis hebt. Vooral in professionele omgevingen zie je dit regelmatig terug. Rapporten, beleidsstukken, contracten en e-mails staan vaak vol woorden die in het dagelijks leven nauwelijks worden gebruikt. Maar klopt deze aanname eigenlijk wel?
Mensen die eenvoudig schrijven, komen slimmer over
Onderzoek van onder andere psycholoog Daniel Oppenheimer laat zien dat mensen schrijvers van duidelijke, eenvoudige teksten vaak intelligenter beoordelen dan schrijvers die onnodig moeilijke woorden gebruiken. Dat klinkt misschien verrassend, maar eigenlijk is het heel logisch. Wanneer iemand een ingewikkeld onderwerp helder kan uitleggen, laat dat zien dat diegene de materie goed begrijpt. Moeilijke woorden gebruiken kan bijna iedereen. Maar een ingewikkelde boodschap terugbrengen tot een begrijpelijk verhaal vraagt juist om kennis, inzicht en goede communicatievaardigheden. Simpel schrijven is in dat geval allesbehalve simpel.
Waarom schrijven we dan toch zo ingewikkeld?
Er zijn verschillende redenen waarom teksten vaak onnodig complex worden. Soms gebeurt het onbewust. Zoals we in een eerdere blog beschreven, speelt de Curse of Knowledge daarbij een belangrijke rol. Zodra je veel weet over een onderwerp, wordt het lastig om je voor te stellen hoe het is om die kennis niet te hebben. Daardoor gebruik je automatisch woorden en begrippen die voor jou vanzelfsprekend zijn, maar voor de lezer niet. Maar soms gebeurt het dus ook bewust. Sommige mensen kiezen voor ingewikkelde taal omdat ze deskundig willen overkomen. Ze vervangen eenvoudige woorden door formele varianten of gebruiken vaktermen terwijl daar makkelijke alternatieven voor bestaan. De gedachte daarachter: ingewikkelde taal voelt professioneler.
Professioneel betekent niet ingewikkeld
Bij Tolkie zien we dit regelmatig terug. Organisaties willen hun communicatie begrijpelijker maken, maar zijn soms bang dat eenvoudige taal afbreuk doet aan hun deskundigheid. Dit gebeurt vooral in sectoren als de overheid, zorg, juridische dienstverlening en het onderwijs. Toch hoeft begrijpelijke taal helemaal niet ten koste te gaan van professionaliteit. Sterker nog: een duidelijke tekst straalt juist vertrouwen uit. Je laat zien dat je ingewikkelde informatie kunt vertalen naar een boodschap die voor iedereen toegankelijk is. Dat vraagt vaak meer vakmanschap dan ingewikkeld schrijven. Of zoals Albert Einstein zou zeggen: "If you can't explain it simply, you don't understand it well enough." Hoewel niet met zekerheid vaststaat dat hij dit letterlijk heeft gezegd, raakt de uitspraak wel de kern van begrijpelijke communicatie.
Begrijpelijk schrijven vraagt om lef
Begrijpelijk schrijven vraagt soms om meer lef dan moeilijk schrijven. Het betekent namelijk dat je bewust kiest voor woorden die veel mensen begrijpen, overbodig jargon schrapt, lange zinnen inkort en moeilijke begrippen uitlegt wanneer dat nodig is. Daarmee maak je je boodschap niet simpeler, maar juist toegankelijker. Dat kan spannend voelen, want moeilijke woorden creëren soms een veilige afstand. Mensen verschuilen zich daar onbewust achter. Het gevolg? Lezers raken gefrustreerd, stellen meer vragen of haken af. En dat is waarschijnlijk niet wat je met je communicatie wilt bereiken.
De slimste keuze is vaak de eenvoudigste
Misschien moeten we daarom anders naar begrijpelijke taal kijken. Niet als een versimpeling van de inhoud, maar als een verbetering van de communicatie. Want uiteindelijk schrijf je niet om indruk te maken met moeilijke woorden, maar om kennis over te dragen, mensen verder te helpen en ervoor te zorgen dat zij begrijpen wat je bedoelt. Dat is niet altijd makkelijk, zeker niet als je gewend bent om met vakjargon, beleids- of juridische taal te schrijven. En het kost ook tijd om je eigen tekst door de ogen van een lezer te bekijken. Maar gelukkig zijn er hulpmiddelen zoals de Tolkie Leeshulp die je teksten automatisch begrijpelijker maken. Zo wordt duidelijke communicatie geen extra uitdaging, maar een standaard onderdeel van je dienstverlening.
Wil je weten hoe begrijpelijk jouw teksten zijn? Of ben je benieuwd hoe Tolkie kan helpen om complexe communicatie toegankelijker te maken? Neem gerust contact met ons op of plan een gratis demo in.